Hij komt uw kantoor binnen en zegt dat hij ergens anders gaat beginnen. Het is een goed gesprek en de opzegtermijn is vier weken.

Uw eerste gedachte gaat over de bezetting. Er moet een vacature uit, zijn projecten moeten verdeeld en de klanten moeten het horen.

Dat is allemaal te regelen, en u gaat het ook regelen. Er is iets anders dat in die vier weken niet terugkomt.

Wat neemt hij mee dat niet in zijn functie zit?

Zijn taken staan beschreven. Die draagt u over in een paar middagen en daar heeft u geen artikel voor nodig.

Daarnaast maakt hij elke dag afwegingen die nergens staan. Hij weet bij welke klant een melding ernstig is en bij welke die tot morgen kan wachten. Hij ziet op een tekening de maat die straks in het veld niet uitkomt. Hij plant bij dit soort klussen standaard een dag extra in.

Die afwegingen heeft hij nooit uitgelegd. Niemand heeft er ooit naar gevraagd, want het ging elke week goed.

Bij een pensioen heeft u jaren om dat op te halen. Bij een opzegging heeft u vier weken, en in die vier weken draait het werk gewoon door.

Die vier weken raken bovendien snel vol. Er is een overdracht van de lopende projecten, er staan nog vakantiedagen open en de klanten willen hem zelf nog spreken. Wat overblijft gaat naar het zichtbare deel, want daarvan ziet iedereen dat het moet gebeuren.

Waarom helpt uw huidige aanpak hier niet?

Voor mijn onderzoek sprak ik eenendertig werkgevers uit de bouw, de techniek en de uitvoering. Ik vroeg hun wat zij doen om praktijkervaring beschikbaar te maken voor anderen. Er kwamen tien verschillende maatregelen terug.

Meelopen met een ervaren collega werd het vaakst genoemd. Verder kwamen er periodieke sessies langs, workshops, een eigen vakschool en het koppelen van een nieuwe medewerker aan een ervaren collega.

Er zit waardevol werk tussen. Maar kijk wat al die maatregelen gemeen hebben: ze kosten tijd. Meelopen kost maanden en een eigen school kost jaren. Geen van de tien helpt u in vier weken.

Een van de genoemde maatregelen was deze.

“Wij proberen de ervaren mannen binnen te houden zodat zij hun ervaring over kunnen brengen.”

Eigenaar, 62 jaar

Dat is een begrijpelijke keuze en veel bedrijven maken hem. Hij werkt alleen zolang de man blijft. Op de dag dat hij opzegt, levert die keuze niets meer op.

In de antwoorden zat nog iets. In geen van de eenendertig stond iets wat vaststelt bij hoeveel mensen een bepaalde afweging op dit moment ligt. Alle genoemde maatregelen zijn oplossingen. Geen ervan is een meting.

Dat is het verschil tussen beleid en zicht. U kunt jaren aan overdracht werken zonder te weten waar u vandaag staat. Op de dag van een opzegging is dat precies wat u nodig heeft.

Daarin verschilt een opzegging van een ziekmelding. Wie ziek is, komt terug en kan het dan alsnog uitleggen. Wie opzegt, komt niet terug. De vraag komt pas later, en dan is er niemand meer om hem aan te stellen.

Wat kunt u in vier weken nog wel ophalen?

Niet alles, en dat is de eerlijke verwachting. Wel het deel dat het meeste draagt.

Vraag hem niet hoe hij werkt. Dan hoort u dat het vanzelf gaat, en dat meent hij ook. Leg hem drie klussen voor waarin iets afweek van het plan.

Vraag per klus waarom hij toen die ene stap heeft gezet. Niet wat hij deed, maar waarom dat en niet iets anders. Schrijf het waarom op en niet de uitkomst.

Kies daarbij de klussen die anders liepen dan bedacht. Een klus die vlekkeloos is verlopen levert niets op, want daar heeft hij niets hoeven afwegen.

Laat degene die zijn werk overneemt daarbij zitten en laat die het opschrijven. Wie het opschrijft, onthoudt het beter dan wie het hoort.

Wat u na vier weken heeft, is geen handboek. Het zijn een paar pagina’s met afwegingen en de redenen erachter. Dat is minder dan u zou willen en het is aanzienlijk meer dan de meeste bedrijven overhouden aan een opzegging.

En er hoort iets bij van de andere kant, want overdracht is geen handeling van een zender alleen.

“Loslaten is per direct essentieel als je een rol of een deel van een rol afstaat. Daarbij moet je accepteren dat er eventueel fouten gemaakt worden.”

Regioleiding

Vier weken is kort voor loslaten. Zorg daarom dat de eerste keer dat zijn opvolger zelf een afwijkende situatie beoordeelt, binnen die vier weken valt en niet erna. Dan staat de man die het altijd deed nog naast hem.

Gaat het bij u niet om een opzegging maar om een pensioen, dan heeft u meer tijd en meer mogelijkheden. Daarover schreef ik eerder dit artikel: Met pensioen, en dan?


Wilt u weten welk werk bij u aan een enkele persoon hangt?

Doe de gratis Check Continuïteitsrisico’s voor het Bedrijfsleven .