Hoe ziet u of uw uitvoering op één persoon rust?
Zonder haar beginnen we daar niet aan. Die zin valt in uw bedrijf een paar keer per maand.
Meestal is hij als compliment bedoeld, en dat is hij ook. Zij is goed in haar werk en iedereen weet dat.
Niemand die het zegt, bedoelt er een waarschuwing mee. Toch staat er een waarschuwing in, en die hoort u pas als u op de woorden let.
Tegelijk staat er iets anders in. Er is werk dat pas begint als één bepaald iemand erbij is. De planning houdt daar rekening mee en de klant merkt er niets van.
Waarom ziet u het niet terug in uw cijfers?
Zolang zij er is, loopt het. De operatie draait, de levertijden kloppen en de cijfers geven geen aanleiding tot zorg.
Een afhankelijkheid die goed wordt opgevangen, is in geen enkel systeem zichtbaar. Zij valt pas op op de dag dat de opvang wegvalt.
Zij staat ook op geen enkele begroting, want zij kost pas iets op het moment dat zij zich voordoet. Tot die dag ziet zij eruit als doelmatigheid: iemand die het snel en goed regelt.
Daarom heeft het weinig zin om in uw rapportages te zoeken. U moet naar uw vragen kijken.
Welke vraag laat het wel zien?
De meeste organisaties vragen naar taken en procedures. Die vragen worden met ja beantwoord, en daarmee lijkt alles geregeld.
Onder elke gewone vraag staat hieronder de vraag die het wel laat zien.
Welke taak voert iemand uit?
Welke afwijking verandert de juiste aanpak?
Welke procedure geldt hier?
Wanneer is de standaardroute niet meer voldoende?
Welke oplossing is gekozen?
Welke alternatieven zijn afgewogen en waarom?
Wie kan het werk overnemen?
Wie kan de situatie ook zelfstandig beoordelen?
Wat moet worden vastgelegd?
Welke terugkerende afweging verdient overdracht?
Neem het derde paar als voorbeeld. Vraagt u welke oplossing is gekozen, dan krijgt u een antwoord dat klopt en dat in het dossier staat. Vraagt u welke alternatieven zijn afgewogen en waarom, dan blijkt vaak dat één persoon die afweging heeft gemaakt en dat niemand anders weet waarop.
De eerste vraag gaat telkens over het werk zoals het bedoeld is. De tweede gaat over het moment waarop het anders loopt, en daar zit de afhankelijkheid.
Neem drie klussen van deze maand en stel bij elke klus de tweede vraag. Komt er bij twee van de drie dezelfde naam uit, dan weet u genoeg.
Komt er bij alle drie een andere naam uit, dan is dat ook een uitkomst. Dan zit uw risico niet in één persoon maar in een soort situatie, en luidt de vraag welke afwijking u het vaakst overvalt.
U kunt het ook omdraaien. Vraag niet wie het werk doet, maar wie er wordt gebeld als het niet volgens plan loopt. Dat zijn zelden dezelfde mensen.
Er zijn ook signalen die u gewoon kunt opmerken. Wie wordt gebeld op zijn vrije dag. Bij welke klus wordt gewacht tot iemand terug is. Wiens agenda bepaalt wanneer iets kan beginnen.
En als die naam uzelf is?
Voor mijn onderzoek vroeg ik eenendertig werkgevers hoe praktische afwegingen beschikbaar komen voor anderen. Een deel van hen antwoordde met zichzelf.
Die antwoorden kwamen niet van mensen die hun zaak slecht hebben georganiseerd. Ze kwamen van mensen die hun bedrijf al tientallen jaren draaiende houden.
“Bij mij is het zo dat ik er eigenlijk altijd ben zodat ze dingen kunnen vragen.”Projectleider, bouw
Dat is geen slecht georganiseerd bedrijf. Het is een manier van werken die jarenlang goed gaat, omdat de vraag altijd ergens terechtkomt.
Eén van hen beschreef wat dat met zijn eigen leven deed.
“In veertig jaar heb ik naar omstandigheden de zaak nooit losgelaten, ook niet goed. Mijn dochter van vijf zei toen de bank op vakantie weer eens belde: pappa ligt nu in de zee en belt straks terug.”Ondernemer, veertig jaar in het vak
Hij zei er ongevraagd bij dat het niet goed was. Dat is het enige antwoord in het hele onderzoek waarin iemand de afhankelijkheid bij zichzelf legde.
Daar zit ook de reden dat dit zo lang onzichtbaar blijft. Wie de afhankelijkheid draagt, merkt vooral dat hij het druk heeft.
En het blijft onzichtbaar omdat niemand het meldt. Een collega die even langskomt met een vraag ervaart dat niet als een probleem, want hij krijgt antwoord en hij kan verder.
Komt u bij uzelf uit, dan hoeft u niets te reorganiseren. Schrijf eerst op welke afwegingen vandaag alleen door u worden gemaakt. Dat is een lijst van een half uur en het is het begin van elke overdracht.
Daarna is het een kwestie van volgorde. Begin niet bij alles tegelijk, maar bij de afweging die het vaakst voorkomt en waarvan de gevolgen het grootst zijn als zij verkeerd uitpakt.
Wilt u weten waar uw uitvoering op één persoon rust?
Doe de gratis Check Continuïteitsrisico’s voor het Bedrijfsleven.

